Reisverslag: Per trein door Europa

Naar Oost-Europa
21:15 Per nachttrein naar Parijs. Geen enkele controle gehad onderweg. In Parijs een beetje verdwaald in de ondergrondse, maar ik had gelukkig no vijf minuten tijd over om mijn volgende trein te halen. Per TGV (260km per uur) naar Lyon op bezoek bij een vriend (Lyon is een mooie stad (veel te zien) en is tevens de plek waar de rivieren de Rhone en Saone samenkomen. Ook al was het er ruim boven de 30 graden, de wind (die er vrijwel altijd waait) zorgt er voor dat daar goed vertoeven was. Vanaf de top va de basiliek die bovenop een heuvel staat, heb je een prachtig uitzicht over de stad en de omgeving. Vanuit Lyon via Semur en Brionnais, Chateauneuf en Marcigny door naar Roanne om de van daaruit de treinreis te vervolgen richting Geneve. Een mooie route met name het traject tussen Tenay-Hauteville en Avlon. Daarentegen deden de dorpjes onderweg nogal vervallen aan. De trein arriveerde met flinke vertraging in Geneve, met als gevolg dat ik de nachttrein richting Zürich en Wenen niet meer kon halen. Besloten om dan maar in Bern een slaapplaats te zoeken. De trein naar Bern had echter ook vertraging, waardoor ik pas tegen één uur ‘s nachts in Bern arriveerden. Aangezien de jeugdherbergen om middernacht sloten, had ik van ellende maar wat echte nachtfoto’s gemaakt. Aangezien de mooiste plek voor een Foto’s van het parlementsgebouw vanaf een hoge brug over de rivier Aare was en ik slechts een ministatiefje had, moest ik enigszins improviseren. Dit trok de aandacht van de politie, die blijkbaar bang was dat ik van de brug wilde springen (zo midden in de nacht). Even uitgelegd dat ik een hoog iets zicht om mijn statiefje op te zetten, waarna ze spontaan aanboden gebruik te maken van het dak van hun politiewagen. Het verlichte centrum deed best wel gezellig aan.
De twee uur tot de eerste trein naar Zürich maar doorgebracht in de stationshal. Om 06:30 reeds aangekomen in Zürich. Aldaar nog een bliksembezoek aan de stad gebracht. Een groot deel van de stad bleek in de steigers te staan en ook werd er veel bijgebouwd. Weinig bijzonders te zien. Gewacht tot de winkels open gingen om wat te eten en drinken te kopen. Tevergeefs, want het bleek een nationale feestdag te zijn (700 jarig jubileum van iets). Om 09:30 dan maar de EC-trein naar wenen genomen. Door de laaghangende bewolking weinig zicht. Wel zag je hier en daar de bergtoppen boven de wolken uitsteken. De reis voerde verrassend genoeg gedeeltelijk door Duitsland. Wenen was een erg mooie stad. Helaas waren alle jeugdherbergen volgeboekt, zodat ik de eerste nacht maar in een bushokje heb doorgebracht (bagage in bagagekluis op het station achtergelaten). Vanuit Wenen verder met de trein naar Boedapest en door Naar Sofia in Bulgarije (via Joegoslavië). Reis verliep zonder problemen. In de trein twee Zweden ontmoet. Afgesproken om gezamenlijk in Bulgarije rond te gaan reizen.
Bulgarije
Aangekomen in Sofia, werden we bij de jeugdherbergcentrale zeer vriendelijk ontvangen en was men erg behulpzaam. We hadden we veel moeite met het Cyrillisch schrift, wat voor een leek volledig onbegrijpelijk is. Er komen duidelijk in veel buitenlandse toeristen naar deze stad. Veel tegenstrijdige info ontvangen. Tot de ontdekking gekomen dat wanneer men “ja” knikt, men nee bedoeld. Vooral lastig als je iets wil kopen. De jeugdherberg had meer weg van een luxe hotel. We waren daar de enige westerlingen. Heerlijk in de buitenlucht gegeten in één van de duurste restaurants van de stad (omgerekend 3,50 euro p.p.). Ober stond ons al kauwend op kauwgum te woord. De bezienswaardigheden kon je in drie uur afwerken, aangezien die allemaal geconcentreerd in het stadscentrum stonden. Taxi terug naar het hotel. Duurde even, aangezien de taxichauffeur de stad niet scheen te kennen. Vanuit Sofia de bus naar Majowitza genomen. Het was even strijden voor een plaatsje, aangezien er meer tickets waren verkocht dan zitplaatsen. Mooie route langs bergen en dorpjes in een wel erg oude bus. Onze overnachtingplaats bleek een berghotel te zijn (3 euro per nacht). Ook daar waren we de enige buitenlandse toeristen. Na een uitgebreid maal in het restaurant (iets meer dan 2 euro pp), geluierd op ons balkon en daar kennis gemaakt met onze buren: een professor en zijn vrouw. Ze zaten uit blik te eten, omdat het restaurant voor hen te duur was. Hij vertelde dat hij in Bulgarije zo’n 60 euro per maand verdiende, maar tripjes zoals deze financierde van lezingen die hij in het buitenland gaf. Veel gewandeld in de omgeving, tot een hoogte van 2500 meter.
Terug naar Sofia en daar de nachttrein naar Varna genomen (toeslag sleeping car 1,5 euro pp). Uitstekend geslapen. Het hotel dat we in gedachten hadden bleek niet de bestaan, evenals buslijn 7 die ons daar langs zou rijden. Maar gekozen voor private lodging. Uitgebreid geluierd op het strand. Gegeten in een simpel restaurant. Daar een heel menu besteld. Het voorgerecht, hoofdgerecht en toetje werden tegelijkertijd opgediend met de rekening er gelijk bij (1 euro). De Jetfoil naar Nessebar voer niet i.v.m. de hoge golven. Een taxichauffeur wilde ons wel brengen voor 400 Leva (18 euro) of 70 DM (35 euro) (!?!). Toch maar de bus genomen (0,75 euro). Hoewel goedkoop, bleek echter na 2,5 uur dat de bus helemaal niet in Nessebar stopte, maar rechtstreeks naar Burgas reed. Dus maar in Burgas overnacht. Volgende ochtend bus naar “sunny beach” genomen, ook wel bekend als de toeristenbaai van Nessebar. Nessebar was een schiereiland en zeer de moeite waard. ‘s Avonds in het donker met de taxi terug naar Nessebar. Eerst kost dat 5 euro voor ons drieën, maar na enig onderhandelen konden we voor 2,50 euro mee. Gezien de gaten in de weg en het feit dat de taxi geen verlichting had, werd het een spannende rit. Vanuit Burgas de trein naar Plovdiv genomen. Er mooi dorpje midden in de stad, compleet met Romeinse overblijfselen. Te warm om echt veel rond te lopen, dus maar veel in de schaduw uitgerust. De conducteur van de trein naar Sofia was zeer in ons geïnteresseerd en nam dan ook ruim de tijd om ons reisschema en paspoorten te bekijken. In Sofia uitgerust van de reis en afscheid genomen van mijn Zweedse reisgenoten.
Roemenië
Slaapcoupe 1e klas naar Boekarest (Roemenië) genomen (15 euro). Beetje eenzaam. Laatste Bulgaars geld opgemaakt aan drinken en proviand voor onderweg. Helaas weinig gelegenheid om te slapen. Er was beperkte controle aan de Bulgaarse grens, maar uitgebreide controle aan de Roemeense grens. Alle bagage werd doorzocht, mijn coupe werd uitgekamd, panelen werden losgeschroefd en al het cash geld dat ik bij me had moest getoond worden om te zien of ik dat juist had opgegeven op het douane formulier. Een uur te laat aangekomen in Boekarest. Er bleek een apart bagagedepot te zijn voor buitenlanders (wel zo veilig) en daar dus maar de bagage gedumpt. De “gewone” bagagekluisjes bleken dienst te doen als slaapplek voor verwaarloosde straatkinderen. Wat geld omgewisseld, maar of dat geheel legaal was gebeurd (in het officiële wisselkantoor op het centraal station) was niet geheel duidelijk. De Roemeense briefpapier dat ik kreeg had veel weg van smerig WC papier. Erg druk station, waar ook veel faciliteiten waren. Een brit ontmoet en met hem verder gereisd. Het was in Boekarest erg stil in de straten. Erg stil in de straten en veel gebouwen en huizen die werden bewaakt door zwaargewapende militairen. Niet erg prettige sfeer. Vrijwel alles zag er oud en vervallen uit. Plein gezien waar zware gevechten waren geweest tijdens de revolutie: overal kogelgaten in de gebouwen. Ineens kom je midden in het centrum in een nieuwbouwwijk terecht. Op een heuvel in het midden staat het ex-paleis van Ceaucescu. Het is in één woord te omschrijven: absurd. Het pompeuze grote witte gebouw staat op een heuvel met een groot park en daaromheen een hoop nieuwbouw (stond grotendeels leeg). Dit in schril contrast met de krotten die iets verderop stonden. Aan de andere kant van de stad in het openluchtmuseum geweest met tegen de 300 gebouwen, grotendeels bestaand uit boerderijen die van het platteland (moesten plaatsmaken voor grote collectieven). Ook nog even het stadspark bezocht, dat ‘s avonds erg druk bleek te zijn. De weg vinden in Boekarest was lastig doordat onlangs veel straatnamen waren veranderd. Verrassend was dat om 22:00 overal de verlichting uit ging.
Volgende dag om 22:00 de nachttrein naar Cluj genomen en wederom bijbetaald voor een slaapcoupe. Lekker goedkoop (5 euro). 08:10 Aankomst in Cluj Napoca. Daar bleek op het station geen bagagedepot te zijn, dus alles maar meegenomen. Er bleek sowieso niet veel te beleven. Trolleybussen kraakte aan alle kanten en waren kaal en erg stoffig van binnen. Mensen waren over het algemeen vriendelijk en behulpzaam, maar de taalbarrière was te groot om van de antwoorden iets te begrijpen. Veel kille flatgebouwen. Van het vele wandelen blaren op m’n voeten en de muggen lieten me ook al niet met rust. ‘s Middags maar weer verder gereisd met de trein. Tevergeefs gewacht op de eerste twee treinen die zouden moeten vertrekken. Gezien de drukte op het perron, maar bijbetaald voor eerste klas. Lange reis. Erg warm in de trein. Leuk contact met andere reizigers. Dit keer geen bagagecontrole aan de grens, maar wel weer gewapende militairen die meereisden. Ook de Hongaarse douane had blijkbaar haast. Al eerder hier geweest, dus na een kort bezoekje weer verder. Op het station gewacht op de nachttrein naar Praag. Deze bleek flinke vertraging te hebben. Na een paar uur wachten, viel ons op dat er iets verderop nog een paar treinstellen stonden die ook naar Praag gingen. Bij navraag bleken deze te moeten worden aangekoppeld aan de trein waar we op wachtten. Het waren slaaprijtuigen en als we de steward wat cash geld toeschoven (omgerekend zo’n 5 euro pp), konden we zonder reservering toch een slaapcoupe krijgen. Aangezien het al tegen middernacht was, toch maar gedaan zodat we in ieder geval nog wat konden slapen. Heerlijk geslapen. Het was al weer licht toen we wakker werden door een omroepinstallatie op een station. Het was een groot station en het duurde even voor we doorhadden dat we nog steeds in het station van Boedapest stonden….De trein bleek zoveel vertraging te hebben dat hij nog niet was gearriveerd. Een paar uur later kwam die alsnog. We waren uiteraard erg blij met onze eigen (goedkope) slaapcoupe voor de resterende acht uur van de reis naar Praag (Tsjechië). Mijn vorige bezoek aan Praag was niet zo’n succes. Op de eerste nacht was in het youth hostel een deel van mijn bagage gestolen, inclusief mijn bril die er bovenop lag. Dit keer dus met bril (en fotocamera). Praag was erg de moeite waard. Wel erg veel toeristen. Mooi uitzicht vanaf de burcht en bovenin de klokkentoren. Op het station waren er problemen met de bagagekluis waar mijn spullen in lagen: hij ging niet meer open. Nadat zes medewerkers zich ermee bemoeid hadden en het deurtje enigszins geforceerd was, toch nog mijn bagage teruggekregen.
Polen
Volgende bestemming was Warschau (Polen). O8:20 Aangekomen in Warschau. Vreemd station. Sporen waren onder de grond, de stationshal erboven. Niemand kunnen vinden die Duits of Engels sprak. Het was onduidelijk hoe het bagagedepot werkte, dus bagage maar meegenomen tijdens zoektocht naar slaapplaats. Was gelukkig niet zo ver. Warschau is een vreemde stad. Een groot deel bestaat uit grauwe flats. Daar bovenuit steekt het cultuurpaleis, in Russische stijl. Bovenin (op de 32e verdieping) heb je een mooi uitzicht over wijde omgeving. Op het parkeerterrein ervoor was een grote vlooienmarkt waar veel spullen uit Rusland te koop waren, inclusief complete militaire uniformen. Zelf er – na enig onderhandelen over de prijs – een echt Sovjet-Unie stopwatch gekocht. Er is ook nog de “oude stad”, een klein gebied dat na de verwoesting in de twee wereldoorlog volledig is nagebouwd. Op zich wel de moeite waard. De Kathedraal was onooglijk van buiten, maar erg indrukwekkend van binnen. Iets verderop is het graf van de onbekende soldaat. Het bevindt zich op een groot plein in een stukje ruïne van wat waarschijnlijk ooit een imposant gebouw was. Steeds weer op tijd terug in het youth hostel, aangezien de deuren al om 22:00 sloten.
Comfortabel per trein in een paar uur naar Gdanks. Daar gelijk het hoogste punt opgezocht (kerktoren), van waaruit je een mooi uitzicht hebt over de oude stad en de haven. Gdansk was een oude vrijhaven, waar je duidelijk de invloed van de Nederlandse architecten ziet. Je waant je net in Amsterdam met al die trap- klokgeveltjes. Speciale atmosfeer doordat er ook net een jaarmarkt was. In het youth hostel had men voor de verandering alleen gemengde slaapzalen. Wel zo knus. Uiteraard de grote leningwerf bezocht (waar “Solidariteit” is opgericht). Voor de ingang een reusachtig monument. Ook nog naar Gdynia geweest en een blik op de Baltische Zee geworpen. Voor de rest viel daar weinig te beleven. Nachttrein naar Krakow genomen. Daar op straat het nieuws gehoord dat er in Rusland een mislukte staatgreep is gepleegd. Dit was overal in de stad te merken: veel enigszins nerveus kijkende politie en militairen op straat. Krakow zelf heeft een mooi en gezellig centrum. Aan de rand ligt de burcht met een indrukwekkende kathedraal. Toren beklommen voor goed uitzicht. De toren bevatte een aantal erg grote klokken waar ze omheen moest zigzaggen. Een busticket voor Oswiecim kopen koste veel tijd, aangezien er een grote computerstoring was.
Oswiecim is berucht om het concentratiekamp Auschwitz. Bij de ingang krijg je eerst een indrukwekkende Russische film te zien, met beelden van hoe de Russen het kamp en de mensen daarin aantroffen toen zij het gebied veroverden. Het kamp zelf is nu een Luguber museum met geconserveerde ruimtes met o.a. stapels kleren, koffers en brillen. Ook vele barakken met honderden foto’s van mensen die daar gevangen hebben gezeten. Ook in voormalige gaskamers, crematorium en cellencomplex geweest. Nogal overweldigend allemaal.
Tsjechië – Slowakije
Vanuit Polen door naar Slowakije. Weinig kunnen slapen onderweg door de herrie aan de beide grenzen. Doorgereisd naar Poprad-Tatry en vanuit daar met klein treintje de bergen in. Het is een nog vrijwel onontdekt gebied voor Westerse toeristen, dit in tegenstelling tot de Oost-Europeanen. Helaas werd het zicht slechter naarmate we hoger kwamen (niet meer dan 200 meter), dus maar weer afgedaald en verder gereisd. Dit 1e klas (rest was al volgeboekt) naar Karlovy Vary (Carlsbad). In Karlovy Vary heerste een uitzonderlijke rustige, relaxte sfeer. Bovendien was het centrum autovrij en rookvrij (rookverbod). Vanaf de heuvels rond de stad heb je een prachtig wijds uitzicht. Het klimtreintje reed niet, dus maar zelf geklommen. Bleek een behoorlijk eind lopen te zijn. Goede omgeving om wat uit te rusten.
Frankrijk
De reis begint met de internationale nachttrein naar Parijs. Wel een beetje rumoerig ’s nachts. Eenmaal in Parijs een foto van de Arc de Triomph maak je natuurlijk vanaf het midden van de Champs Elysee. Wel even goed opletten, want het verkeer raast aan beide kanten aan je voorbij. Net als ik de foto wil nemen, zie ik vanuit mijn ooghoek iets zwarts naar de zijkant van de straat rollen, wat verdacht veel leek op één van mijn objectieven, die ik kort daarvoor nog in mijn op de grond gezette tas had waargenomen. Een oplettende voorbijganger zorgde voor een snelle actie, voordat het stoplicht voor het verkeer weer op groen sprong, ervoor dat ik aan deze gebeurtenis geen mentaal letsel opliep.
Op naar Eurodisney. Zelf eten en drinken meenemen was formeel niet toegestaan, dus mijn hele tas met proviand gevuld. Omgerekend 40 Euro toegang was wat aan de hoge kant, maar gelukkig was ik in een bezit van een vrijkaartje.. In een dag waren alle attracties wel af te werken (viel gelukkig mee met de drukte).
’s Avonds nog wat nachtfoto’s gemaakt van onder andere de Eifeltoren. Het daarna al vrij laat, dus met de metro weer snel terug naar de jeugdherberg. Onderweg moest nog wel even worden overgestapt op het metrostation “Opera”. Door lange tunnels terechtgekomen bij de andere metrolijn en daar tot de ontdekking gekomen dat ik de laatste metro net gemist had. Dus maar weer naar boven gegaan. Echter, de rest van het metrostation zag er wel wat donker uit (waarschijnlijk omdat de meeste lichten uit waren). Bij de uitgang tot de ontdekking gekomen dat het hek op slot zat, wat bij nader onderzoek ook bij de andere uitgangen het geval bleek te zijn. Op dat moment ook ontdekt dat, afgezien van een zwerver slapend op een bankje op één van de perrons, helemaal niemand meer in het metrostation te zien was. Ik had dus een probleem (en al voor de nacht betaald in de jeugdherberg…). Rond half twee kwam de redding. Een (andere) zwerver kwam aangelopen uit een richting waar een hek was en als hij naar binnen kon, ik er waarschijnlijk ook uit. Aldus geschiedde. Al snel bleek dat meerdere toeristen in een ander deel van het metrostation zaten opgesloten; zij moesten door de politie worden bevrijd. Helaas was het nog wel twee uur lopen naar de jeugdherberg (dat heb je op een lowbudget vakantie).
’s Middags met een snelheid van 280 km per uur (zoef) per TGV naar een vriend in Lyon doorgereisd. O.a. uitgerust in de Bourgogne en naar Oyé geweest (oud gehucht met twaalf huizen). Daar was men bij de Tourist Information ( ! ) zo blij dat we interesse in het gehucht toonden, dat we overspoeld werden met informatie. Naar veertig minuten video (gaap, gaap) wisten we te ontkomen.
Spanje
Om half zes ’s morgens in Port Bou aangekomen aan de Frans-Spaanse grens en daar net de aansluitende (???) trein naar Barcelona gemist. In Port Bou bleek ook dat mijn slaapzak ongevraagd van eigenaar was gewisseld. Helaas was de nieuwe eigenaar niet bij mij bekend. Erger was dat in mijn slaapzakhoes ook mijn croissants (ontbijt) zaten. Uiteindelijk in toch nog in Barcelona aangekomen en afscheid genomen van mijn Franse vrienden. Het was net na de Olympische Spelen, wat inhield dat de prijzen daar nog “wat” aan de hoge kant waren. Snel weer weggegaan dus. Bij de reservering voor de nachttrein tot de ontdekking gekomen dat allen treinen in richting Zuiden voor de komende drie dagen waren volgeboekt en dat je zonder reservering de trein niet in komt. Enige mogelijkheid was nog om per luxe (met daarbij behorende prijs) Talgo-trein naar Madrid te reizen en te proberen aldaar een reservering voor een nachttrein richting zuiden te bemachtigen (slechts een paar honderd kilometer omrijden). Aldus gedaan. In de Talgo-trein (met video) een gezien met Arnold Schwazenegger (nooit geweten dat hij ook Spaans sprak !). In Madrid lukte het wel om een kaartje voor de nachttrein te bemachtigen.
Om acht uur ’s morgens dan toch nog aangekomen in Sevilla. Op naar de EXPO (Wereldtentoonstelling). Nogal druk daar, maar wel de moeite waard. Helaas wel een forse toegangsprijs. Het was een low(est) budget vakantie, dus binnen geweest van de opening negen uur ’s morgens tot aan de sluiting vier uur ’s nachts (bespaarde weer een overnachting). De temperatuur was door allerlei voorzieningen lager in het complex dan daarbuiten (dus nu maar 38 graden overdag en 25 graden rond middernacht). Die dag ook nog een foto genomen van een VIP, wat later de Spaanse kroonprins bleek te zijn (wat de politiemacht om hem heen verklaarde).
Vervolgens gezellig naar Cordoba (44 graden..) De toeristen waren daar makkelijk te herkennen, omdat zij de enigen waren die zo gek waren om midden op de dag in de brandende hitte buiten rond te lopen.
Marokko
Volgende stop was Algeceiras en daar mijn twee Franse vrienden weer ontmoet. Samen met de boot (daar had het tenminste wel wat van weg) overgestoken naar Tanger in Marokko. Op de boot tot de ontdekking gekomen dat ik waarschijnlijk een visum nodig had (dit in tegenstelling tot mijn Franse vrienden). Geprobeerd deze aan de grens te bemachtigen, maar zonder succes. Ook steekpenningen konden niet baten (“de dictator van dit land wil het niet”, aldus de man van de grensbewaking die mij in de gaten hield. Mijn paspoort werd ingenomen door de douane en ik mocht niet van de boot af. Probleem was nu wel dat wij een deel van onze bagage in één bagagekluis in Algeceiras hadden achtergelaten en alleen ik daarvan de sleutel had. Snel dus nog een paar afspraken gemaakt met de Fransozen, aangezien die al aan door de douane waren. Terug in Algeceiras (met paspoort) natuurlijk weer net de laatste trein gemist. Niet erg prettig, wat de omgeving kan ’s nachts gevaarlijk zijn door de straatbendes die er opereren. Samen met twee Amerikaanse dames uiteindelijk een beetje betaalbaar pension gevonden (we werden wel steeds gevolgd door een paar ongure types). Gelijk in Algeceiras een visum regelen was niet mogelijk, aangezien het consulaat in het weekend gesloten was en ook op die maandag daarna (Nationale Feestdag). Daarom maar doorgereisd naar Granada. Erg de moeite waard, met name de Alhambra.
Na Granada weer in Algeceiras (ik haat die stad ondertussen). Op het Marokkaanse consulaat bleek ik geen visum te kunnen krijgen en verder wilde ze me ook niet te woord staan. “Wegens de vakantieperiode gesloten” was het argument, terwijl het er toch vrij druk was. Aangezien ik toch een visum wilde hebben, had ik me maar strategisch neergepland in gang (zodat er niemand meer langs kon) totdat iemand mij vertelde waar ik dan wel een visum kon krijgen. Uiteindelijk toch nog een adres bemachtigd, wat helaas niet bleek te bestaan. Via doorverwijzingen van achtereenvolgens de Spaanse Douane, Het Rode Kruis en De Gardua Civil, toch nog het juiste adres gevonden. Dit bleek een keet te zijn, waar ik erg vriendelijk te woord werd gestaan. Na alle formulieren te hebben ingevuld en de pasfoto’s te hebben overhandigd leek alles in orde, maar de verlossende stempel in het paspoort liet vervolgens op zich wachten. De grote baas die als enige de stempel mocht zetten, bleek niet aanwezig te zijn. Over twee uur zou hij misschien wel weer terug zijn. Na twee uur dus weer teruggekeerd en gelukkig was de baas er toen ook. Mijn Frans was niet zo goed, maar ik kon nog net verstaan dat ze bespraken hoeveel ze mij voor het visum in rekening zouden brengen. Maar vriendelijk geglimlacht en dat bleek te werken (erg schappelijke prijs).
Daarna weer een ticket gekocht en weer met de boot naar Tanger. In Tanger stonden er ineens twintig kruiers aan boord (over de reling geklommen) die ongevraagd alle losstaande bagage aan land brachten en die pas weer terug gaven als je voor hun diensten had betaald. In de aankomsthal stond een horde “gidsen” klaar, zwaaiend met allerlei onleesbare “officiële” pasjes. Ze wilden je tegen een vergoeding wel een deel van de stad laten zien, waarna je waarschijnlijk belandde en achtergelaten werd in een tapijtzaak van een familielid van de gids. Buiten stond de rest van het ontvangstcomité klaar voor de toeristen, bestaande uit staatverkopers, bedelaars en nog meer gidsen (sommige waren toevallig tevens taxichauffeur). Om mij heen werden toeristen gelijk ingesloten door het ontvangstcomité, maar gelukkig werd ik niet direct als toerist herkend en kon ik dus zonder problemen doorlopen.
Op naar het station, want ik had nog maar een half uur om de trein te halen naar Rabat (rijdt slechts twee keer op een dag). Een kwartier na de officiële vertrektijd had ik nog geen trein gezien en ook niemand die op de trein stond te wachten. Er was maar één spoor, dus ik kon niet op het verkeerde perron staan te wachten. Ik had dan ook het vermoeden dat er iets niet klopte. Nog maar eens nagevraagd in mijn beste Frans waar de trein stopte, waarop wederom naar het ene spoor gewezen werd. En pas toen viel mij de stationsklok op. Eerst gedacht dat ie achterliep, maar later pas bedacht dat Marokko in een andere tijdszone zit én men geen zomertijd kent. Het was dus twee uur vroeger…..
Een half uur voor vertrek weer terug op het station. Nu was het wel wat drukker. 20 Minuten later stond het helemaal zwart van de mensen. Toen de trein er aan kwam vond er een ware stormloop op de nog rijdende trein plaats, waarbij men ook probeerde door de bovenraampjes naar binnen te klimmen. De meeste Marokkanen waren gelukkig niet zo groot, dus met wat ellebogenwerk was ik vrij vlot in de al volle trein. Uiteindelijk toch nog een zitplaats weten te bemachtigen in een coupe waar wat diplomaten zaten en waar blijkbaar niemand anders bij durfde te gaan zitten. Wel zo prettig een zitplaats, want het was toch nog zeker zes uur reizen (met een gangetje van 50 km/per uur). Met mijn Franse vrienden afgesproken dat zij mij zouden oppikken van het station van Rabat, maar daarbij niet wetend dat station vijf stations had. Bij nummer drie ze gelukkig wel zien staan. Rabat, de hoofdstad, bleek een stuk relaxter te zijn voor toeristen dan Tanger.
Vanaf Rabat door met de trein naar Marrakech en daar de bus naar Essiouara gepakt. Gezien het toeristen-ontvangstcomité voor de ingang van het busstation, de busingang maar genomen. Voor het loket waar wij moesten zijn, stonden zes mensen die zich allemaal met het kopen van onze kaartjes bemoeiden. De één meldde dat alle bussen voor vandaag waren volgeboekt, maar dat hij nog wel een goed hotel voor ons wist (waarvan hij waarschijnlijk zelf eigenaar was). Een ander wilde ons er van overtuigen dat een taxi veel goedkoper was dan de bus (uiteraard was hij zelf dan de taxichauffeur) enz. Uiteindelijk dus via, via, via (de man achter het loket hebben we niet gesproken) gewoon tickets voor de bus van 18:30 gekocht en via via via deze ook gekregen. Op de tickets stond een vertrektijd van 18:00 (???). Was toch wel handig om met twee Franstaligen te reizen in zo’n land.
De grotere bagage moest op het dak van de bus, wat dan later 3 dirham bleek te kosten. Het er in Essiouara weer af halen bleek een stuk duurder te zijn (5 dirham of als je geen Frans of Marokkaans sprak: 10 dirham). Wij hadden zitplaatsen 21, 22 en 23, maar de conducteur (of wat daar voor doorging) las toch duidelijk 14, 20 en 33, wat inhield dat je voor een paar dirham zelf kon bepalen waar je ging zitten. Uiteraard deden we dat zonder extra te betalen. Voor vertrek kwamen de straatverkopers achter elkaar binnen (voor instappen, achter uitstappen en dan de volgende). Opvallend waren de kinderen die mineraal water verkochten, aangezien diezelfde kinderen een kwartier eerder de lege flessen in de bus hadden opgehaald ( ! ). Daarna kwamen de bedelaars langs (de ene nog zieliger kijkend dan de ander) volgens dezelfde procedure. Vervolgens was het tijd voor amusement: eerst iemand met een soort banjo, gevolgd door twee cabaretiers. Het geheel werd afgesloten met een “zingend” koppel, die vervolgens de reis zegenden (wat later ook wel nodig bleek te zijn).
In Essioura (ruim 30 graden) de oude stad & het fort bezocht en een paar uur op het strand gelegen. Daar lagen o.a. ook een paar volledig gesluierde vrouwen te bakken in de zon. Terug in Marrakesh de Souks bezocht (100x de oosterse markt). Daar roken ze de toeristen al op afstand. Veel handelaren spraken zes talen, dus doen alsof je het niet verstaat (altijd handig) werkte hier wat minder goed. Zo als het hoort een paar souvenirs gekocht (trommels, theepot e.d.). De prijsvorming kwam als volgt tot stand: de verkoper vraagt 100 dirham voor iets, dus je zegt dat je er maar 25 dirham voor wil geven. De verkoper kijkt ontstelt en zegt dat 60 dirham toch echt het absolute minimum is. Uiteindelijk kom je een prijs van 40 dirham overeen, waar beide partijen blij mee lijken te zijn. Marrakesh zelf was qua atmosfeer (o.a. souks, grote openluchtmarkt en grote stadmuren) erg de moeite waard.
Portugal / Duitsland
Marokko overleefd (niet eens een tapijt moeten kopen), afscheid genomen van mijn Franse vrienden en door naar Madrid. In een stil staatje werd ik ik daar lastiggevallen door een bedelende zwerver. Toen ik doorliep werd mijn weg versperd door een twee zwerver, die met een scherp ogend mes mij duidelijk te maken prijs te stellen op een gulle bijdrage voor hun avondeten. Ze hadden pech, want in mijn dagportemonneetje had ik alleen maar wat muntgeld zitten (de rest zat in een bagagekluis). Ze waren er blijkbaar tevreden mee en weg waren ze.
Noodweer in Porto (‘het regent hier nooit…”) en daar ook nog erge last van mijn rug gehad (teveel souvenirs gekocht?), zodat ik mijn bagage niet meer kon tillen. Dus maar met een taxi rond. Rond kwart voor acht gebroken in Hendaye aangekomen. Vlot door de paspoortcontrole. Eerste TGV was al vol. Om tien uur per TGV-atlantique in vijf uur naar Parijs. Gelukkig weinig toeslag (15 euro). Rond drie uur aankomst in Parijs. Ook daar zwaar bewolkt. Met de metro door naar station Est. Directe trein was mogelijk, maar vertrok pas om half negen. Wat gegeten in Parijs. Last van maag en problemen met spijsvertering. Ook hier weer couchette genomen (30 euro).
Met flinke vertraging (1,5 uur) aangekomen op Berlijn Zoo (ging i.v.m. stremming niet verder). Met S-bahn door naar Hbf gegaan en daar bagage gestald. Op Alexanderplatz in de Fernsehturm geweest. Best wel goed uitzicht, ondanks het slechte weer. Daarna over Unter de Linden langs kerk, cultuurpaleis en graf (geen soldaten meer) gelopen richting Branderburgertor. Toch wel vreemde gewaarwording dat je nu onder de poort door kan lopen. Veel verkopers van Oost-Duitse en Russische dingen. Van de muur is niets meer te zien. (zelfs de plaats waar ie liep is moeilijk te onderscheiden. Alleen taxi’s en stadsbussen mochten onder de poort doorrijden. Het westerse centrum was niet veel veranderd: even levendig als altijd, zelfs op zondag. Veel politie zichtbaar aanwezig en veel zwervers en groepen jongeren. Niet prettig om ‘s avonds doorheen te lopen.
Scandinavië
Rond negen uur naar Hbf gegaan en vanaf daar de nachttrein van elf uur naar Malmö genomen. Op de boot tussen Sassnitz en Trellenborg wat wodka belangvrij ingekocht. Daarna verder geslapen. Rond 08:10 aankomst in Malmö. Heel andere sfeer daar. Nogal rustig overal. In een paar uur alle bezienswaardigheden afgewerkt. Niet echt een omweg waard. Rest van de dag gewinkeld. ‘s Avonds zware regelval. van ellende maar in het station gebivakkeerd. 23:05 de nachttrein naar Stockholm genomen. Zeer comfortabel, goede vering en warm water in de wasruimte.
‘s ochtends precies op tijd aangekomen in Stockholm. Daarna gelijk naar een jeugdherberg gegaan tussen twee kastelen op een eiland. Ik bleek in de trein een vol fotorolletje te zijn verloren. Met routekaart rondgewandeld in oud-Stockholm. Zeer de moeite waard: ligt op eilandjes. Alles in dezelfde stijl. Groot koninklijk paleis en parlementsgebouw. Speciaal zijn de smalle steegjes met trappetjes. Stadhuis bezocht. Veel grote statige zalen, met speciale lichtval. Vanuit de toren prachtig uitzicht op de omgeving. Helaas ging de lift maar tot halverwege (?) en moest je de rest lopen. Later wat rondgewandeld in het shopping centre van de stad. Wel even schrikken als je de prijzen ziet. Vooral eten en drinken zijn flink duurder. Op het station bagage weer gestald en zowaar had men daar mijn fotorolletje gevonden.
Om 23:07 nachttrein naar Oslo genomen. Ruime zitplaatsen, maar toch niet handig om in te slapen. Rond 7:15 aankomst in Oslo. Even opgewarmd in Interrail centre in het station. Niet veel bijzonders te zien in het centrum. Doet nogal klein aan. Het verderop gelegen met Vikingschepen was wel heel interessant. Ze waren vrij goed bewaard gebleven inclusief de spullen die ze aan boord hadden. In het centrum was het koninklijk paleis en een mooi fort met goed uitzicht over Oslo. Oslo bleek iets goedkoper te zijn dan Stockholm, maar nog steeds behoorlijk prijzig. Vanuit Oslo naar Trondheim om een (Noorse) vriend op te zoeken. Een sleeper in de trein bleek hetzelfde te kosten als een couchette. Om 07:10 aangekomen in Trondheim. Erg gemoedelijke plaats. De moeite waard zijn de gekleurde houten huizen, het fort en de kathedraal (de grootste in Scandinavië).
Per trein door naar Hell. Heel klein plaatsje, evenals het station. Hell komt van Hellis, wat zoiets betekent als “grot verborgen door een overhangende klif”. Het wordt nog wel eens bezocht door Engelstalige toeristen die in Trondheim dan een “one way ticket to Hell” kopen. Omgeving van Trondheim is erg mooi.
Vanuit Trondheim via Oslo en Hamburg weer huiswaarts gegaan.